संयोग

योग आणि योगायोग वर, माझा विश्वास होता. पण संयोगावर मुळीच नव्हता. ज्या क्षणी आपण एखाद्या गोष्टीवर अविश्वास दाखवतो तेव्हा नियती असे काही योग जुळून आणते कि मग त्यावर विश्वास न ठेवण्याचं प्रश्नच उरत नाही. एके दिवशी मित्रांशी वाद घातला होता, संयोग असतो कि नसतो. मी Einstein आणि quantum physics च्या बाता मारून सर्वांना गप्प केलं होतं. पण त्या दिवसा पासून माझ्यासाठी "संयोग" जुळवून आणायचं याचे कट नियती रचू लागली होती. 

सुरुवात झाली होती दुसऱ्याच दिवशी.. 

माझे training चे दिवस होते. माझ्या साहेबाने मला आयकर भवन ला पाठवलं होतं. सवाई नुसार मी वेळे आधीच पोचलो आणि वॉर्ड क्रमांक शोधून बाहेर बसून राहिलो. त्या काळी सवाई नुसार कामे निवांत सुरु व्हायची. वाचण्याकरिता एक वही घेऊन बसलो. पण वाचण्या ऐवजी त्यात काहि तरी कोरू लागलो. काही वेळात चार ओळींची, यमक जुळवणारी चारोळी लिहिली. सवतःला शाहबाशी देत ती वाचून काढली. हे हि जमतं आपल्याला!! वाह राव! असं स्वतःला म्हणतच होतो इतक्यात मला आत पाठवलं. माझ्या पुढे २ इसम उभे होते. आपण यांच्याहून कसे छान आणि रुबाबदार दिसतो हे पाहत आणि दाखवत मी आपली नजर त्या hall मध्ये फिरवली आणि एका नाझरेवर ती थांबली. हि मुलगी... मला पाहत होती का? मी पुन्हा तिच्याकडे पहिलं  पण मध्ये कोण तरी अडवा आला. तो बाजूला होईल तोवर माझा नंबर आला. काम होताच लगबगीने मी माझी bag उचलली आणि तिला शोधत निघालो. या सर्व गडबडीत, ती वही तिथंच सुटली आणि माझी पहिली चारोळी  हरवली. चारोळी लिहिली हे योग, ती हरवली हे योगायोग आणि इतकं होऊन जर ती सापडली तर योग कि संयोग?

Office  नंतर संध्याकाळचे classes असायचे. दिवसभराच्या दगदगी नंतर local ची गर्दी आणि मग classes चा AC. आहाहा! काय बरं वाटायचं. पण एकदा मला उशीर झाला. शेवटच्या क्षणी आलेला client आणि मग local साठी थांबून अजून उशीर झाला. पोचता-पोचता एक तास उशीर झाला होता. आत जाऊ कि वाडा पाव खाऊन बाहेरच बसू. अभ्यास बुडेल म्हणून हो-नाही करत आत गेलो. सर्वात पुढच्या बाकवर जागा रिकामी होती. का आलो मी इतक्या उशिरा? काही समझत नव्हतं. इकडून तिकडून notes गोळा करत होतो. शेवटी ५ मिनिटासाठी Sir बाहेर गेले तेव्हा निवांत वाटलं. मागे वळून मित्रांना हात दाखवत होतो. पण माझ्या मागेच ती बसली होती. हीच ती !! माझ्याच वर्गातली ! तरीच ती ओळखीची वाटत होती. मी मित्रांना हात दाखवत होतो पण तिला पाहत होतो. Class संपला आणि तो दिवस हि.

शनिवार आणि रविवार ची classes मध्ये गम्मत असायची. ६ तासांचा class आणि त्यात ३० मिनिटांची मधली सुट्टी. त्या सुट्टीत कधी-कधी ती पण दिसायची. मी तिला पाहत असतो हे माझ्या मित्रांपासून लपलं नव्हतं. माझ्या मनात तर असं काही नव्हतं. Career comes first या तत्व वर मी जगत होतो. मित्रांनी एकदा गम्मत केली. आधी एक जण गेला आणि तिला "hello" म्हणून आला. दुसरा गेला आणि नाव विचारून आला. तिसरा गेला college विचारून आला. पण या वेळी तिसऱ्याच्या मागोमाग ती पण आली. येऊन आमच्या समोर उभी राहिली. तिघांकडे पाहीलं आणि मग माझ्याकडे. माझ्या घश्याला कोरड पडली होती आणि गाल शिवशिवू लागला होता. आता तर पडलीच मला.  मनातल्या मनात देवाचं नाव घेत होतो आणि 80s-90s चे heroine ने कानाखाली मारलेली scenes आठवले. 

"तुला पण काही विचारायचं असेल ना... ? हम्म ?" तिचे मोठे डोळे अजून मोठे करून पाहत होती. थोडे honey-brown रंगाचे डोळे होते. सुंदर आणि टपोरे. मी फक्त मान हलवून नाही म्हणालो आणि ती लगेच निघून गेली. त्यानंतर मी पुन्हा तिच्या वाटेला चुकून हि गेलो नाही. 

वर्ष संपलं. Classes संपले. परीक्षा ३ महिन्यावर होती. मी अभ्यासात पूर्णपणे बुडालो होतो. दुसरं काही सुचत नव्हतं. त्यात माझ्या मित्राचा call आला आणि उद्या important lecture साठी book केलंय सांगत होता. मला तो काय बडबडत होता काही कळलं नाही. पण दुसऱ्या दिवशी सांगितल्या वेळी मी पोचलो. एका दिवसात अखंड विषय खूप जड झालं मला. पण दुपारी दाबून जेवलो. बरेच दिवसांनी इतकं खाल्लं होतं. lecture ला परत जात असताना पाणी प्यायला गेलो. Glass वर करून घोटभर पाणी थोंडात घेतलं आणि ती समोर उभी होती. तिला अचानक पाहताच माझ्या नका-तोंडातून पाणी निघालं. जोरात ठसका लागला. Shirt ओला झाला. नेहमी हिच्या समोर माझी फजिती कशी होते? देवा कधी तरी माझी image वाचव!

"अररेरे!! आरामात पी." आणि पहिल्यांदा मला पाहून तिने smile दिली. मी आपला लाजून कसा-बसा तिथून सटकलो.

मग काही नाही. परीक्षा झाली. निकाल लागले आणि मी पुण्यात नोकरी घेतली. माझं मुंबई-पुणे-मुंबई सुरु झालं होतं. त्या दिवशी सवाई नुसार मी वेळे आधीच स्वारगेटला पोचलो. Bus यायला वेळ आहे म्हणून तळ्यातल्या गणपतीला गेलो. त्याला हात जोडले आणि वळलो तर नेहमीसारखी ती माझ्या मागेच उभी होती. माझे श्वास थांबले. पण या वेळी मी हिम्मत केली आणि तिला "hi" म्हणालो. ती पण माझ्या सोबत हसून बोलू लागली. इतक्या दिवसांनी पण ओळख दाखवली!! बोलत बोलत आमच्या ३ भेटींना तिच्या बाजूची गोष्टी पण जुळून येत होती. 

ती मूळ पुण्यातली. शिक्षणाकरिता मुंबईला आली होती. त्या दिवशी तिचा अभ्यास बुडाला म्हणून आमच्या वर्गात बसली होती. ती आमच्या वर्गात नव्हती पण शनिवार आणि रविवार, दोन्ही वर्ग एकत्र यायचे. म्हणून ती मधल्या सुट्टीत दिसायची. त्या special lecture साठी तिने ६ महिने आधीच booking केली होती आणि ती एका दिवसाकरिता मुंबईला आली होती. त्या lecture ला मला माझ्या मित्राने आग्रहाने बोलावलं होतं. ती हे सर्व सांगत असताना आम्ही bus जवळ पोचलो. यावेळी मला तिचं नाव आणि नंबर विचारायचं होतं. निघतावेळी मी माझा visiting card तिच्या हातात दिला आणि "stay in touch" इतकाच म्हणू शकलो. Bus सुटतच होती इतक्यात मी दारात आलो आणि मी म्हणेन तर तीच म्हणाली... 

"संयोगिता." मी पाहतच राहिलो आणि तिने जाता जाता पुन्हा smile केली.

त्या प्रवासात माझ्या डोक्यात विचार चालू होते. माझ्या प्रत्येक गोष्टीला तिची गोष्ट जुळून येत होती. हे निव्वळ योगायोग नसून प्रत्येक वेळी घडलेले संयोग होते. माझी पहिली चारोळी मला परत सुचली. ती जणू याच क्षणाला जोडत होती.... त्या दिवसा पासून. 

तुझ्या नझरेत पहिले मी जग
तुझ्यासाठीच झुरलो दररोज
घडतील आपल्या करीत सर्व योग
तू माझी संयोगिता, आणि मी तुझाच संयोग.

----परिणीता (२०/०५/२०२०) 

नसतोस घरी तू जेव्हा

"miss you too..." 

असं म्हणत मी phone बाजूला ठेवला. miss you म्हणजे काय ते त्याला समझले असेल का कधी? दोन शब्द आणि बरंच काही म्हणून जातात. दिवसाच्या प्रयेक क्षणात असणारा आभास. पण बोलताना फक्त.... miss you... 

सकाळी डोळे उघडण्या आधी माझं alarm snooze करत राहणं. तू मला हलवून उठवणं आणि alarm  ला आराम द्यायला सांगणं. तरीही ५ मिनिट अजून असं म्हणत रोज उशिरा उठणं. त्यात "उशीर झाला" असं ओरडत पळापळ करणं. मग सर्व आवरून, office ला जाताना तुला उठवायचं आणि दिवसभराच्या सूचना देत तुला घाई-घाईत drop करायला सांगणं. आज पहिल्या alarm ला उठून शेजारची उशी रिकामी पहिली. त्यावर हात फिरवत तू असण्याचा आभास जाणवतो... तेव्हा I Miss You!

Office च्या धावपळीत lunch-break मध्ये तुला आठवणीने phone करणं. दुपार पर्यंत काय-काय घडलं आणि संध्याकाळी काय करायचं याचं plan आखणे. स्वयंपाक ठीक आहे कि नाही याची खात्री करणं. एखाद्या दिवशी call जमलं नाही तर message टाकून कळवणं. पण निवांत अन्न ग्रहण करताना तुझं स्मरण करणं. आज तो mobile जेवत असताना सोबत नसतो. त्यावर तुझं नाव झळकत नाही. जेवणाची आणि दिवसाची वार्ता होत नाही... तेव्हा I Miss You!

संध्याकाळी वेळेत काम आवरणं. पळत-पळत रोजचं market फिरून घर गाठायचं. उद्या काय स्वयंपाक करायचं याचा विचार करत तुला एक update call करणं. कधी तरी surprise भेट म्हणून तुझं किंवा माझं भेटीस येणं. आज office नंतर घरी जाण्याची घाई नसते. घरी आपली कोणी वाट पाहत नाही आहे हे विचार मनाला भेदतं...  तेव्हा I Miss You!

Kitchen मध्ये अनेक प्रकारचे पकवान बनवून तुला खाऊ घालणं. बेचव असतानाही "वाह - वाह" म्हणत खाणं . आवडलेले पदार्थ बनवण्यास जेव्हा तू २-३ वेळा हट्ट करायचा तेव्हा मनातल्या-मनात आनंद वाटायचं. रोज काही नवीन बनवायची स्फूर्ती घेऊन रोजचा नवीन recipe शोधणं. कधी hit तर कधी flop. आपण काही नवीन घडवतो, याचा आनंद वाटायचं मला. आज त्या kitchen  मध्ये counter समोर उभं राहून काहीच सुचत नाही. स्वतःसाठी instant noodles बनवताना पाण्यानी पोट भलंय असा समझतं. रिकाम्या kitchen मध्ये डोळ्यात पाणी तरळतं... तेव्हा I Miss You!

घरातील प्रत्ये वस्तू सजवताना त्याच्याशी जोडलेली गोष्ट आठवते. एक-एक दिवस त्या वस्तूत दिसू लागतं. त्या कुंडयांतील झाडांना पाहत, आपल्या घरी एक नवीन व्यक्ती आलाय असं आनंद असायचं. 'मोगरा कधी फुलणार? गुलाबाला काय झालाय बघना. शेवंती बघ कशी फ़ुललेय!' असं म्हणत तुझ्या त्यांची देखरेखचा वसा घेणं. आज सर्व झाडे फुललेली पाहून माझं हसू मात्र कोमेझतं... तेव्हा I Miss You!

कपाटातील तुझं गंध. माझ्या brush च्या शेजारी तुझा brush असणं. माझं साबण जास्त सुगंधित आहे म्हणून गुपचूप तू पण तेच वापरणं. कधी-कधी मला शंखा आली कि 'थोडंसं वापरलं होतं' असं म्हणत पळ काढणं. आज ते साबण खूप काळ संपत नाही... तेव्हा I Miss You!

रात्री bed वर पडताना अनेक आठवणी डोक्यात दाटतात. तेच-तेच विचार फिरू लागलात. Doctor म्हणतात सतत एकच विचार केल्या मुळे depression आहे. Doctor ला कोण समझवेल, तू दूर गेलास तरीही दुरावला नाहीस, पण तुझं दरवळ सतत असतं. दिवस भराचे डोळे मिटताना देवकडे आयुष्यभराचे डोळे मिटावे हे  मागताना, I Miss You!

------परिणीता (१९/०५/२०२०)